2. İş Hakkında Hukukçu Analizi | Gazi TV

2. İş Hakkında Hukukçu Analizi

Bu haber 19 Ocak 2013 - 0:39 'de eklendi ve 1 views kez görüntülendi.
2. İş Hakkında Hukukçu Analizi

2. İş hakkına ilişkin Avukat Sn. Vecdi OKŞAŞOĞLU’nun genel bir bilgilendirme analizini sizler için yayımlıyoruz.

Düzenleyen:

Avukat Vecdi OKŞAŞOĞLU


 

6353 sayılı yasa ile getirilen değişiklikler ile Terör eylemleri nedeniyle şehit ve malul olanların yakınlarının ve çalışabilecek durumdaki malullerin Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdamı Hakkında yönetmelik ışığında

 

“ŞEHİT YAKINLARINA 2. İŞ İMKÂNI” KONUSUNA BİR BAKIŞ

 

12/07/2012 tarih ve 28351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6353 Sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 76. Maddesinde yapılan değişiklik aşağıdaki gibi olup bazı durumlarda şehit yakınlarına ek haklar sağlamaktadır. Değişiklik aynen aşağıdaki gibidir:

 

MADDE 76 – 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin (A) fıkrasında yer alan “%1” ibaresi “% 2” şeklinde, aynı fıkranın (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.

 

“a) Görevleri sona ermiş olsa bile 21 inci maddede belirtilen görevleri yapmaları nedeniyle uğradıkları saldırı sonucu şehit olanlar dâhil kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile geçici ve gönüllü köy korucularından veya 21 inci maddenin birinci fıkrasının (i) bendi ya da ikinci fıkrası kapsamındakilerden şehit olanların eş veya çocuklarından birisi ile ana, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişinin; şehidin ana, baba ve kardeşi bulunmaması durumunda eş veya çocuklarından toplam iki kişinin; şehidin eş veya çocuğunun bulunmaması durumunda ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişinin, ana veya babanın bu hakkı kullanmaması durumunda ise bir diğer kardeşi olmak üzere toplam iki kişinin,

 

b) (a) bendinde sayılanlardan malul olup da çalışabilir durumda olanların kendilerinin, çalışamayacak durumda olanların ise eş veya çocuklarından birisinin, eşi ve çocuğu yoksa kardeşlerinden birisinin,”

 

“c) 21 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamındakilerden hayatını kaybedenlerin eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisinin; 21 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamındakilerden malul olanlardan çalışabilir durumda olanların kendilerinin, çalışamayacak durumda olanların ise eş veya çocuklarından birisinin,”

 

 

BU DURUM YANİ 6353 SAYILI YASANIN 76. MADDESİ İLE 3713 SAYILI TERÖRLE MÜCADELE KANUNUNUN EK 1. MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİK UYARINCA, MEVCUT YASA AŞAĞIDAKİ DURUMA GELMİŞTİR:

 

EK MADDELER:

 

Ek Madde 1 – (EKLENMİŞ MADDE RGT: 16.11.1995 RG NO: 22465 KANUN NO: 4131/3)

A) Genel, katma ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlarla mahalli idareler ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan her nevi teşebbüs veya bağlı ortaklıklar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel ve sürekli işçi kadrolarının (DEĞİŞİK İBARE RGT: 26.05.2008 RG NO: 26887 KANUN NO: 5763/29) (DEĞİŞİK İBARE RGT: 12.07.2012 RG NO: 28351 KANUN NO: 6353/76)  % 2’ sini, bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı terör eylemleri nedeni ve etkisiyle;

 

(DEĞİŞİK BENT RGT: 12.07.2012 RG NO: 28351 KANUN NO: 6353/76)

a) Görevleri sona ermiş olsa bile 21 inci maddede belirtilen görevleri yapmaları nedeniyle uğradıkları saldırı sonucu şehit olanlar dâhil kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile geçici ve gönüllü köy korucularından veya 21 inci maddenin birinci fıkrasının (i) bendi ya da ikinci fıkrası kapsamındakilerden şehit olanların eş veya çocuklarından birisi ile ana, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişinin; şehidin ana, baba ve kardeşi bulunmaması durumunda eş veya çocuklarından toplam iki kişinin; şehidin eş veya çocuğunun bulunmaması durumunda ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişinin, ana veya babanın bu hakkı kullanmaması durumunda ise bir diğer kardeşi olmak üzere toplam iki kişinin,

 

(DEĞİŞİK BENT RGT: 12.07.2012 RG NO: 28351 KANUN NO: 6353/76)

b) (a) bendinde sayılanlardan malul olup da çalışabilir durumda olanların kendilerinin, çalışamayacak durumda olanların ise eş veya çocuklarından birisinin, eşi ve çocuğu yoksa kardeşlerinden birisinin,

 

(EKLENMİŞ BENT RGT: 12.07.2012 RG NO: 28351 KANUN NO: 6353/76)

c) 21 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamındakilerden hayatını kaybedenlerin eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisinin; 21 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamındakilerden malul olanlardan çalışabilir durumda olanların kendilerinin, çalışamayacak durumda olanların ise eş veya çocuklarından birisinin,

 

İçişleri Bakanlığı, yukarıdaki fıkra kapsamına giren kişileri tespit etmek, bunlardan bir işe girmek için istekli olanların nitelikleri ile iş gereklerini göz önüne almak suretiyle, işe alınmaları veya atamalarının yapılması için, durumlarına uygun kadrosu mevcut olan kamu kurum ve kuruluşlarına bildirmekle görevlidir. Bu kişilerin işe alınmaları veya atanmaları sırasında açıktan atama izni alınması gerekmez. Ancak, ilgililerin sınav hariç olmak üzere, kadro veya işin gerektirdiği nitelik, özellik ve şartları taşımaları zorunludur.

 

Şehit yakınları ile çalışabilir durumda olan mamullerin istihdamında takip edilecek usul ve esaslar; Maliye, Milli Savunma, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıkları ile Devlet Personel Başkanlığı ve İş ve İşçi Bulma Kurumunun görüşleri alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığınca üç ay içerisinde çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.

 

B) (MÜLGA BENT RGT: 26.05.2008 RG NO: 26887 KANUN NO: 5763/37)

 

Çalıştırılacak bu kişilerin sayısının tespitinde daimi işçi sayısı esas alınır. % 2’ sinin hesaplanmasında yarıma kadar olan kesirler dikkate alınmaz. Yarım ve daha fazla olanlar tama iblağ edilir.

 

İlgili idarelerce, bu fıkra hükümlerine aykırı hareket eden işveren veya vekilleri hakkında, çalıştırmadığı kişi başına ve çalıştırmadığı her ay için o yıl için tespit edilen asgari ücretin 10 katı para cezası verilir.

 

Şehit yakınları ile çalışabilir durumda olan malullerin işverenlerce istihdamında takip edilecek usul ve esaslar; Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarının görüşleri alınmak suretiyle, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca üç ay içerisinde çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir. İşveren, çalıştırmak zorunda olduğu bu kişileri İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile sağlar.

 

İÇİŞLERİ BAKANLIĞI UYGULAMA YÖNETMELİĞİ DE DİKKATE ALINDIĞINDA BU DEĞİŞİKLİK NETİCESİ AŞAĞIDAKİ DURUM ORTAYA ÇIKMAKTADIR:

Soru        : Hangi kurum ve kuruluşlar bu kanun kapsamında olup şehit yakınlarından 2. İşçiyi almak ve bu kanunu uygulamak zorundadırlar?

Cevap     : Genel, katma ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlarla mahalli idareler ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan her nevi teşebbüs veya bağlı ortaklıklar bu kanun kapsamındadır.

 

Soru        : Bu kurum ve kuruluşlar kadrolarının yüzde kaçını şehit yakınlarının istihdamına ayırmak mecburiyetindedirler?

Cevap      : Yukarıda sayılan tüm kurum ve kuruluşlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel ve sürekli işçi kadrolarının % 2’ sini bu kanun uygulamasına ayırmak mecburiyetindedirler.

 

Soru        : Bu haktan faydalanabilecek olanlar kimlerdir?

Cevap     : Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı terör eylemleri nedeni ve etkisiyle; Görevleri sona ermiş olsa bile 21 inci maddede belirtilen görevleri yapmaları nedeniyle uğradıkları saldırı sonucu şehit olanlar dâhil,

 

a.       Kamu görevlileri,

b.      Er ve erbaşlar ile

c.       Geçici ve gönüllü köy korucularından,

d.      Veya 21 inci maddenin birinci fıkrasının (i) bendi ya da ikinci fıkrası kapsamındakilerden şehit olanların aşağıda sayılan yakınları bu haktan yararlanabileceklerdir. Şehitlerin;

 

aa.   Eş veya çocuklarından birisi ile,

 

bb.  Ana, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişinin;

 

cc.   Şehidin ana, baba ve kardeşi bulunmaması durumunda eş veya çocuklarından toplam iki kişinin;

 

dd. Şehidin eş veya çocuğunun bulunmaması durumunda ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişinin,

 

ee.   Ana veya babanın bu hakkı kullanmaması durumunda ise bir diğer kardeşi olmak üzere toplam iki kişinin,

 

e.       Malul olup da çalışabilir durumda olanların kendilerinin, çalışamayacak durumda olanların ise eş veya çocuklarından birisinin, eşi ve çocuğu yoksa kardeşlerinden birisinin,

f.       Hayatını kaybedenlerin eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisinin; 21 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamındakilerden malul olanlardan çalışabilir durumda olanların kendilerinin, çalışamayacak durumda olanların ise eş veya çocuklarından birisi.

 

Soru           : İşe alınacak başvuru ve hak sahiplerinde aranacak vasıflar nelerdir?

Cevap       : İlgililerin sınav hariç olmak üzere, kadro veya işin gerektirdiği nitelik, özellik ve şartları taşımaları zorunludur.

 

Soru           : Belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının yukarıda sayılı özellikleri haiz şehit yakınlarının başvurusu halinde başvuru şartları uygun bile olsa başvuran şehit yakınını işe almaması söz konusu olabilir mi?

Cevap          : Burada dikkat edilmesi gereken nokta sadece bu hak sahiplerinin her hangi bir sınava tabi tutulamayacaklarıdır.

 

                       Sınav haricinde bu başvuru sahibi şehit yakınlarının kadro veya işin gerektirdiği nitelik, özellik ve şartları taşımaları zorunludur.

 

                       Eğer bu şahıslar kadro ve görevin gerektirdiği koşulları taşımıyor ise yani liyakat sahibi değilse bu durumda sorumlu ve yükümlü kamu kurum ve kuruluşlarının bu kişiyi diğer tüm özellikleri taşımıyor bile olsa talebi reddetmesi ve işe almaması mümkündür.

 

Soru            : Uygulama nasıl olacak?

Cevap        :  Kanunun uygulanması İçişleri Bakanlığınca hazırlanan ve 11.12.2012 tarihinde 28494 numaralı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Terör Eylemleri Nedeniyle Şehit Ve Malul Olanların Yakınlarının Ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum Ve Kuruluşlarında İstihdamı Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak.

 

Soru            : Bu yönetmeliğe göre başvuru yeri, şekli ve süresi nasıldır?

Cevap        : Bu Yönetmelik hükümlerinden yararlanmak isteyen hak sahipleri, yönetmeliğin ek 1’deki İş İstek Formu ile ikamet ettikleri yerin valilik veya kaymakamlığına başvururlar.

                     Valilik veya kaymakamlığa yapılan başvurularda ayrıca bilgi ve belge istenilmez. Müracaatçının yanında bulunması halinde, şehitlik ya da malullük olayını anlatan belge örnekleri başvuru sırasında alınır.

 

                     İş hakkından yararlanmak isteyen hak sahipleri şehitlik veya malullük olayının meydana geldiği tarihten itibaren 15 yıl içerisinde başvuruda bulunmak zorundadır.

 

                     Ancak, şehitlik veya malullüğün olduğu tarihte hak sahiplerinden 18 yaşını doldurmamış çocuk ve kardeşlerin müracaat süresi 18 yaşını doldurdukları tarihten itibaren başlar.

 

                     Yukarıda belirtilen süre içinde yapılmayan başvurular kabul edilmez.

 

                     Yukarıda belirtilen süre sınırlamalarına bakılmaksızın 6353 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden itibaren 5 yıl süreyle hak sahiplerinin başvuruları kabul edilir.

 

 

Soru           : Bu yönetmeliğe göre kimlerin ataması yapılamaz?

Cevap        : Aşağıda sayılanların iş hakkını kullanma imkanı bulunmadığından, bu kişiler iş hakkını kullanma açısından hak sahibi sayılmazlar:

 

1) Yaşı, sabıkası, eğitim eksikliği ve görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunması nedeniyle kamu görevine atanma imkânı olmayanlar.

 

2) Halen bir kamu kurum ve kuruluşunda memur, sürekli işçi veya sözleşmeli personel olarak çalışanlar.

 

Soru           : Bu başvuruda özel durumlar nelerdir?

Cevap        :  Eşin müracaatında çocuklardan iş hakkından feragat ettiğine dair beyan istenilmez.

                      Çocuğun müracaatında eş ve diğer çocuklardan iş hakkından lehine feragat edildiğine dair beyan alınır.

 

                      Şehit annesinin müracaatında babanın, babanın müracaatında annenin iş hakkından feragat ettiğine dair beyan alınır.

 

                      Kardeşin müracaatında, hak sahibi olan anne, baba ve diğer kardeşlerin feragat beyanları alınır.

 

Soru           : Bu yönetmeliğe göre kimler hak sahibi olamaz?

Cevap        :  Aşağıda sayılanların iş hakkını kullanma imkanı bulunmadığından, bu kişiler iş hakkını kullanma açısından hak sahibi sayılmazlar:

 

1) Yaşı, sabıkası, eğitim eksikliği ve görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunması nedeniyle kamu görevine atanma imkânı olmayanlar.

 

2) Halen bir kamu kurum ve kuruluşunda memur, sürekli işçi veya sözleşmeli personel olarak çalışanlar.

 

 

Soru           : Ataması yapılan kişinin işe başlamaması veya geç başlaması durumunda ne karar verilir?

Cevap        : Yönetmeliğin 13. Maddesi gereğince Ataması yapılan kişi, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın göreve başlamadığı takdirde bu hakkından vazgeçmiş sayılır. Bu durumdaki kişinin yeniden yapacağı iş talebi kabul edilmez.

 

                        Belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler nedeniyle göreve başlamama hali iki ayı aştığı takdirde atama işlemi iptal edilir. Bunlardan göreve başlamaya mani hali ortadan kalkanların bu Yönetmelik kapsamında tekrar iş talebinde bulunma hakları vardır.

 

                        Tabidir ki gerçek durum uygulama ile ortaya çıkacak olup hak sahiplerine düşen zamanında ve doğru başvuru ile hak kaybına uğramamak ve her zaman vurguladığımız gibi bu konuda profesyonel yardım almak sureti ile bir avukat yardımından faydalanmaktır. Önemli olan zararın giderilmesinden çok zararın meydana gelmesini önlemektir.

 

                                           Saygılarımla…

Yorumlar

Yorumlar